Rritja e rasteve të fruthit në Kosovë dhe rënia e mbulueshmërisë me vaksinën MMR kanë nxitur reagimin e katër organizatave që veprojnë në fushën e mbrojtjes së fëmijëve dhe shëndetit publik. Ato u bëjnë thirrje prindërve dhe kujdestarëve që të kontrollojnë statusin e vaksinimit të fëmijëve dhe të sigurohen që ata t’i kenë marrë të gjitha dozat e rekomanduara, transmeton PinkBizz.com.
Koalicioni i OJQ-ve për Mbrojtjen e Fëmijëve (KOMF), Aksioni për Nëna dhe Fëmijë (AMC), Shoqata për të Drejtat e Pacientëve (PRAK) dhe Instituti i Evropës Juglindore për Politika Shëndetësore dhe Sociale (IEJL-PShS) kanë shprehur shqetësimin për situatën epidemiologjike në një komunikatë të përbashkët të publikuar më 3 nëntor 2026.
Sipas të dhënave të Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike të Kosovës, nga 16 prilli deri më 1 nëntor 2026 janë konfirmuar gjithsej 269 raste me fruth. Prej tyre, 27 janë regjistruar vetëm gjatë javës së fundit të kësaj periudhe.
Fruthi është një sëmundje virale jashtëzakonisht ngjitëse, e cila mund të shkaktojë komplikime serioze, veçanërisht te fëmijët e vegjël. Vaksinimi në kohë mbetet një nga mënyrat më efektive për të parandaluar përhapjen e saj dhe për të mbrojtur shëndetin e komunitetit.
Shqetësim i veçantë mbetet rënia e mbulueshmërisë me dozën e parë të vaksinës kundër fruthit, shytave dhe rubeolës (MMR). Në vitin 2019, kjo përqindje ishte 95%, ndërsa në vitin 2024 kishte rënë në 89%. Një vit më vonë, mbulueshmëria zbriti në vetëm 82%.
Kjo paraqet një rënie prej 13 pikësh përqindjeje brenda gjashtë vjetësh dhe e largon Kosovën nga niveli i nevojshëm për të kufizuar përhapjen e sëmundjes.
Organizata Botërore e Shëndetësisë rekomandon që mbulueshmëria me dy doza të vaksinës kundër fruthit të arrijë të paktën 95% në çdo komunitet. Ky nivel është i rëndësishëm për të parandaluar shpërthimet epidemike dhe për të mbrojtur edhe personat që nuk mund të vaksinohen për arsye mjekësore.
Katër organizatat u bëjnë thirrje prindërve dhe kujdestarëve që të kontrollojnë kartelat e vaksinimit të fëmijëve. Familjet, fëmijët e të cilave nuk i kanë marrë të gjitha dozat e rekomanduara, këshillohen të drejtohen në qendrat e mjekësisë familjare për informim dhe vaksinim plotësues.
Në këtë proces, rol të rëndësishëm kanë edhe profesionistët shëndetësorë, të cilët duhet t’u ofrojnë prindërve informacione të qarta dhe të bazuara në dëshmi shkencore, veçanërisht kur ekzistojnë paqartësi rreth sigurisë së vaksinave.
Organizatat rikujtojnë gjithashtu vlerësimin e Organizatës Botërore të Shëndetësisë, të publikuar në shtator 2026, sipas të cilit dëshmitë shkencore nuk mbështesin ekzistencën e një lidhjeje shkakësore ndërmjet vaksinave, përfshirë MMR-në, dhe çrregullimeve të spektrit të autizmit.
Sipas tyre, komunikimi i hapur mes prindërve dhe profesionistëve shëndetësorë është thelbësor për ndërtimin e besimit dhe rritjen e numrit të fëmijëve të vaksinuar.
KOMF, AMC, PRAK dhe IEJL-PShS kanë vlerësuar përpjekjet e Ministrisë së Shëndetësisë, IKShPK-së, komunave dhe punonjësve shëndetësorë për mbrojtjen e shëndetit të fëmijëve. Ato kanë shprehur gatishmërinë për të bashkëpunuar me institucionet, organizatat profesionale, komunitetin akademik dhe familjet për të rritur mbulueshmërinë me vaksinim.
Mesazhi i tyre është se çdo fëmijë ka të drejtë të mbrohet nga sëmundjet që mund të parandalohen. Vaksinimi mbetet një nga ndërhyrjet më efektive për mbrojtjen e shëndetit të fëmijëve dhe të gjithë komunitetit./PinkBizz.com